Təşviş, panik atak və fobiyalar
Təşviş zamanı gündəlik planı necə yüngülləşdirmək olar?
Narahatlıq gününüzü idarə edirsə, öhdəlikləri necə bölmək olar? Kiçik addımlar, istirahət və yayınma arasındakı fərq barədə praktik yazı.
Təşvişli gündə ən sadə işlər də çox görünə bilər. Uzun siyahı hazırlayıb heç birinə başlaya bilməmək insanı daha da günahkar hiss etdirir. Gündəlik planın məqsədi hər dəqiqəni doldurmaq deyil, yükü idarəolunan etməkdir.
Üç fərqli ehtiyacı ayırın
Bu gün mütləq görülməli işləri, gözləyə bilən işləri və bərpaya kömək edən fəaliyyətləri ayrı düşünün. Yemək, yuxu və qısa fasilə “hər şey bitəndən sonra” qalan vaxt üçün saxlanmamalıdır. Bunlar fəaliyyətin davam etməsini dəstəkləyir.
Əsas tapşırığı ölçülə bilən hissəyə bölün. “Bütün evi yığışdırmaq” əvəzinə “mətbəx masasını səliqəyə salmaq” başlanğıcı asanlaşdıra bilər. Planı yerinə yetirmə sürəti özünüzə verdiyiniz qiymət olmamalıdır.
İstirahət, yoxsa yayınma?
Dincəlmək ehtiyacdır. Lakin hər narahatlıq yarananda vacib fəaliyyəti ləğv etmək qorxunun əhatəsini böyüdə bilər. Bu fərqi anlamaq üçün qərardan sonra nəyə qayıtdığınıza baxın: bərpa olunub davam edirsiniz, yoxsa həyatınız getdikcə daralır?
Çətin vəziyyətlərə addım-addım yaxınlaşmanı mütəxəssislə planlaşdırmaq olar. Özünüzü birdən ən ağır tapşırığa məcbur etmək zəruri deyil. Müalicə planınız varsa, gündəlik addımlar onunla uyğun olmalıdır.
Axşam necə qiymətləndirməli?
Yalnız çatdırmadıqlarınızı deyil, gördüyünüz işləri də qeyd edin. “Bugünkü yük mənə uyğun idimi?” sualı “niyə yenə bacarmadım?” sualından daha faydalıdır. Narahatlıq həftələrlə davam edir və əsas ehtiyacları ödəməyə mane olursa, planlaşdırma ilə kifayətlənməyin; psixiatrik və ya psixoterapevtik yardım barədə danışın.