Yuxu və gündəlik ritm
Gecə fikirlər yatmağa mane olanda nə etməli?
Yatağa girəndə fikirlərin sürətlənməsi yuxunu poza bilər. Axşam hazırlığı, yuxu barədə təzyiq və davamlı yuxusuzluğa yanaşma haqqında.
Gün ərzində təxirə salınan qayğılar bəzən yatağa girəndə canlanır. Sabahkı işi, köhnə söhbəti və ya yata bilməməyin nəticəsini düşünmək gərginliyi artırır. “İndi mütləq yatmalıyam” tələbi də yuxunu bir imtahana çevirə bilər.
Qayğı üçün ayrıca yer ayırın
Axşamın daha erkən vaxtında sabah görüləcək əsas işi və hazırda həll olunmayan məsələni qısa yazmaq olar. Hər mövzunu həmin gecə həll etmək lazım deyil. Yatağa telefon, iş yazışmaları və uzun planlaşdırma gətirməmək sərhəd yaratmağa kömək edir.
Sakitləşmə rutini sadə ola bilər: işığı azaltmaq, rahat kitab oxumaq və günün sürətini aşağı salmaq. Bunun “düzgün” yerinə yetirilmədiyi üçün yata bilməyəcəyinizə inanmaq isə yeni gərginlik yarada bilər.
Yuxunu güclə gətirmək olmur
Saata tez-tez baxmaq sabah nə qədər yorulacağınızı hesablamanıza səbəb ola bilər. Nəfəsi rahat ritmdə saxlamaq və diqqəti sakit bir hissə yönəltmək bəzən kömək edir, amma bunlar yuxunu məcbur edən üsullar deyil.
Uzun müddət oyaq qaldıqda nə etməyin uyğun olduğunu yuxusuzluq üzrə mütəxəssislə danışmaq olar. Xüsusilə bipolyar pozuntu və ya digər sağlamlıq problemi varsa, yuxu vaxtını sərt azaltma məşqlərini özbaşına tətbiq etməyin.
Nə vaxt müraciət etməli?
Problem təkrarlanır, gündüz fəaliyyətini pozur və yatağa girmək özü narahatlıq yaradırsa, qiymətləndirmə alın. Həkimə yalnız gecə fikirlərini deyil, gündüz təşvişini, dərmanları və kofein istifadəsini də danışın. Müalicə düşüncələrlə münasibəti və yuxu ritmini birlikdə nəzərə ala bilər.