Uşaq və yeniyetmə psixiatriyası
Uşaq məktəbə getmək istəmirsə, haradan başlamalı?
Məktəbdən yayınmanın arxasında təşviş, zorakılıq və öyrənmə çətinliyi ola bilər. Valideyn, məktəb və mütəxəssis əməkdaşlığını öyrənin.
Səhər qarın ağrısı, ağlama və məktəbə getməkdən imtina ailəni çətin vəziyyətdə qoya bilər. Uşağı dərhal ərköyün və ya inadkar adlandırmaq səbəbi anlamağa mane olur. Məktəbdən yayınmanın arxasında fərqli ehtiyaclar dayana bilər.
Səbəbi sakit vaxtda araşdırın
Məktəbə çıxmağa beş dəqiqə qalmış uzun söhbət aparmaq çətin olur. Daha sakit vaxtda “məktəbdə günün hansı hissəsi ağır gəlir?” deyə soruşun. Ayrılıq qorxusu, həmyaşıdlarla münasibət, zorakılıq, tapşırıq çətinliyi və yuxusuzluq araşdırıla bilər.
Fiziki şikayətləri uydurma saymayın. Stress zamanı bədəndə real narahatlıq yarana bilər; davamlı və ya yeni şikayətlərin tibbi qiymətləndirilməsi də lazımdır. Psixoloji və fiziki səbəblər bir-birini istisna etmir.
Məktəblə nə danışmalı?
Davamiyyət, dərsə qoşulma və tənəffüsdə davranış barədə konkret məlumat istəyin. Təhlükəsizlik problemi varsa, onu ayrıca həll etmək lazımdır. Uşağı həqiqi zorakılıq mühitinə sadəcə “qorxunu aşmaq” üçün qaytarmaq düzgün deyil.
Təhlükəsiz şəraitdə qayıdış planı valideyn, məktəb və lazım gəldikdə mütəxəssislə birlikdə qurula bilər. Proqnozlaşdırılan səhər rutini və kimdən yardım istəyə biləcəyini bilməsi uşağa dayaq verir.
Nə vaxt müraciət etməli?
Yayınma təkrarlanır, ailə mübahisələri artır və dərslərdən geri qalma yaranırsa, uşaq psixiatrı və ya uyğun mütəxəssislə danışın. Məqsəd yalnız uşağı sinfə çatdırmaq deyil, məktəbdə qala bilməsini çətinləşdirən səbəbi azaltmaqdır. Uşağın səsi planın bir hissəsi olmalıdır.