Uşaq və yeniyetmə psixiatriyası
Məktəbdə zorakılıq uşağın psixi sağlamlığına necə təsir edir?
Lağ edilmə, təhdid və təcridlə üzləşən uşağı necə dinləməli? Təhlükəsizliyin qorunması, məktəblə əməkdaşlıq və emosional dəstək yolları.
Məktəbdə davamlı lağ edilmə, təhdid və ya qrupdan kənarlaşdırılma uşağın özünəinamına və təhlükəsizlik hissinə təsir edə bilər. Bəzi uşaqlar yaşadıqlarını açıq demir; məktəbdən yayınma, yuxu dəyişiklikləri və əşyaların itməsi kimi dolayı işarələr görünə bilər.
Əvvəlcə dinləyin və təhlükəsizliyi qiymətləndirin
Uşaq danışanda “fikir vermə” deyərək mövzunu bağlamayın. Baş verəni öz sözləri ilə izah etməsinə imkan verin. Nə vaxt, harada və kimlərin yanında olduğunu sakitcə dəqiqləşdirmək olar. Hadisəyə görə günahlandırılmayacağını bilməsi vacibdir.
Hər mübahisə zorakılıq deyil, amma təkrarlanan zərər və güc bərabərsizliyi ciddi diqqət tələb edir. Fiziki xəsarət, təhdid və ya hazırkı təhlükə varsa, təhlükəsizliyi dərhal təmin etmək lazımdır. Uşağı məsələni təkbaşına həll etməyə məcbur etməyin.
Məktəblə konkret plan qurun
Hadisələri tarix və qısa təsvirlə qeyd edin. Onlayn təhdidlərdə mövcud sübutları qoruyun, alçaldıcı materialı başqalarına yaymayın. Məktəb rəhbərliyi ilə uşağın kimə müraciət edəcəyini, nəzarətin necə təşkil olunacağını və nəticələrin nə vaxt yoxlanacağını razılaşdırın.
Plan yalnız “barışın” sözü ilə məhdudlaşmamalıdır. Uşağın təhlükəsizliyi, təkrarlanmanın qarşısı və gündəlik məktəb həyatında dəstək ayrıca nəzərdən keçirilməlidir.
Emosional bərpaya vaxt verin
Etibar etdiyi böyüklər, təhlükəsiz dostluqlar və sevdiyi məşğuliyyətlər dayaq ola bilər. Davamlı qorxu, təcrid, özünü günahlandırma və məktəb fəaliyyətində geriləmə varsa, mütəxəssis dəstəyi alın. Psixoloji yardım məktəbdə təhlükəsizlik tədbirlərinin yerini tutmur; hər iki istiqamət birlikdə aparılmalıdır.