OKP və təkrarlanan davranışlar
“Əminsən?” sualını təkrar vermək: OKP-də arxayınlıq axtarışı
Təkrar təsdiq istəmək niyə yalnız qısa rahatlıq verir? OKP-də arxayınlıq axtarışını və yaxınların necə dəstək göstərə biləcəyini öyrənin.
Eyni sualı cavabı bildiyiniz halda yenidən vermək ehtiyacı yarana bilər: “Qapı bağlıdır?”, “Heç kimi incitmədim?”, “Səhv etmədiyimə əminsən?” OKP-də bu suallar bəzən məlumat almaqdan çox, dözülməz şübhəni azaltmağa xidmət edir.
Cavab niyə kifayət etmir?
Yaxının verdiyi təsdiq bir müddət rahatlıq yaradır. Sonra fikrə yeni istisna gəlir və yenidən soruşmaq ehtiyacı doğur. Beləcə, heç bir cavab tam və davamlı əminlik yaratmır. Problem qarşı tərəfin zəif izah etməsi olmaya bilər.
Bu dövrə münasibətləri də yorur. Soruşan insan köməksiz, cavab verən insan isə nə etsə kifayət etmədiyini hiss edə bilər. Davranışı qəsdən narahat etmək kimi yozmaq anlaşılmazlığı artırır.
Dəstək necə dəyişdirilə bilər?
Təkrar təsdiqi azaltmaq əvvəlcədən danışılmış müalicə planının bir hissəsi olmalıdır. Ailənin qəfil “bir də cavab verməyəcəyəm” deməsi cəzalandırıcı görünə bilər. Daha uyğun cavab hissi qəbul edib razılaşdırılmış addımı xatırladır: “Şübhənin yenidən gəldiyini görürəm, planımızı sınayaq.”
Real təhlükəsizlik və ya yeni məlumat ehtiyacı ilə ritualı ayırmaq vacibdir. Hər sualı avtomatik OKP adlandırmaq və insanın ehtiyaclarını dinləməmək doğru deyil.
Özünüz nəyi qeyd edə bilərsiniz?
Hansı sualı təkrar verdiyinizi, cavabdan sonra rahatlığın nə qədər sürdüyünü və cavab gəlməsə nə hiss etdiyinizi yazın. Bu qeydlər terapiyada dövrəni görməyə kömək edir. Məqsəd sual verməyi qadağan etmək deyil, şübhəni idarə etmək üçün yalnız başqalarının təsdiqindən asılı qalmamaqdır. Kiçik dəyişikliklər də planın bir hissəsidir.